Chuyên đề xây dựng hạnh phúc gia đình: Xây dựng thói quen tốt cho trẻ- Rất cần sự đồng thuận

          Chúng ta vẫn nói “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”, nhưng vớimột loạt những sự việc giật mình liên quan tới cách cư xử của nhữngđứa trẻ được tung ra dư luận, chúng ta không khỏi lo lắng về thế hệtương lai của đất nước: Đánh nhau, chửi nhau, trốn học, nói dối… thậm chí, giết người cướp của. Hẳn các bậc làm cha làm mẹ và những ngườicó trách nhiệm giáo dục như nhà trường, thầy cô phải rất đau lòng khichứng kiến cách hành xử sai trái của những đứa con thân yêu. Nhưngđã bao giờ họ tự hỏi: Tại sao? phải chăng do cách giáo dục của ngườilớn chúng ta còn chưa đồng thuận?

           Thực tế là các bậc phụ huynh thường phàn nàn rằng trẻ con bây giờhư quá. Do bị ảnhhưởng từ nhiều phía nên có rất nhiều thói quen không tốt như hay bắt nạt bạn,hay bị lôi cuốn vào các trò chơi trên mạng, mải chơi, không ít đứa còn nhỏ tuổinhưng đã nói tục, chửi thề...Vậy nhưng đã bao giờ chúng ta tự hỏi trẻ em đang cần gì, nghĩ gìvà chúng ta phải làm thế nào để hướng chúng tới một cuộc sống lànhmạnh cả về thể chất lẫn tinh thần? Cuộc sống hiện nay có rất nhiềuyếu tố tác động đến tâm, sinh lý của trẻ giống như một cây non khôngphải lúc nào cũng có thể vững vàng trước nắng mưa, bão gió. Bởi vậy,trước khi phê phán những đứa trẻ, đã đến lúc người lớn chúng ta cũngcần phải xem lại cách giáo dục của chính mình.

          “Nhân chi sơ, tính bản thiện”, nhiều người ví trẻ con giống nhưmột tờ giấy trắng nên chúng dễ bị ảnh hưởng và bắt chước theo nhữnghành động, lời nói của những người xung quanh, mà đầu tiên phải kểđến gia đình. Ví dụ: nếu ông bố nói “mày-tao” thì đứa con cũng gọi bạn bè bằng “mày” và xưng “tao”. Hoặc trong gia đình có người nóibậy, nói tục thì trẻ em cũng học bắt chước theo. Vô hình chung bố mẹlà tấm gương mờ cho con. Một đứa trẻ ngoan phải được nuôi dạy trong nền tảng của tìnhthương yêu mẫu tử; phải có sự sẻ chia, quan tâm, chăm sóc của cha mẹ,anh em chứ không chỉ dựa vào tiền bạc, vật chất. Song thực tế hiệnnay, có nhiều bậc cha mẹ không nhận thức đúng về vai trò của mình.Dường như đôi lúc họ cho rằng, trách nhiệm chính của mình chỉ là“nuôi dưỡng”, tức là sinh con ra và nuôi con lớn, còn việc “dạy” là của nhà trường. Đã có câu chuyện về gia đình,do bố mẹ mải làmăn, bỏ các con ở nhà không ai chăm sóc, không ai quản lý, mọi việc dạy con đều phó mặc hết cho nhà trường. Con ham chơi điện tử, đến lúc hết tiền thìđi lấy trộm tiền của cô giáo, cô giáo phát hiện ra, cháu xấu hổ với bạn bè nênbỏ học, đến lúc bố mẹ biết thì đã muộn.Có thể nói, ảnh hưởng lớn nhất đối với con trẻ thuộc vềgia đình. Bố mẹ dù bận công việc đến mấy cũng phải cố gắng dành thời gianquan tâm đến con, nếu không thì “Bé không vin, lớn gãy cành”.

           Giáo dục con không thể mâu thuẫn với cách cư xử của chínhmình. Bởi vậy, bên cạnh việc dành nhiều thời gian để quan tâm đếntrẻ, các bậc cha mẹ còn phải là tấm gương sáng để trẻ noi theo. Chamẹ muốn con lễ phép với mình, thì chính cha mẹ phải lễ phép vớiông bà. Cha mẹ muốn con không chửi tục, thì chính cha mẹ cũngđừng nên nói bậy… Song tất nhiên không phải 100% gia đình tốt đều sản sinh ra nhữngđứa trẻ ngoan. Dân gian có câu “Cha mẹ sinh con trời sinh tính”. Nói cáchkhác, xã hội có tác động không nhỏ trong việc hình thành nhân cáchcon người. một đứa trẻ sinh ra trong một gia đình nề nếp nhưng nếutiếp xúc thường xuyên với những đứa trẻ không được nuôi dạy chuđáo thì hệ quả tất yếu chúng cũng bị thay đổi theo chiều hướng xấu. Thông thường, trẻ em học bạn bè rất nhanh, cả điều tốt và xấu. Có những cháu nhỏ, ở nhà đều rất ngoan nhưng khi hòa nhập với bạn bè nólại thể hiện những cá tính mà khi ở bên bố mẹ nó không bao giờ thể hiện ra. Vídụ như ở lớp, ở nhà không bao giờ nói bậy nhưng thi thoảng bên bạn bè cũngcó nói theo.

            Thực tế xã hội hiện nay đang ẩn giấu khá nhiều mối lo trong việcgiáo dục con trẻ. Đó là sự phức tạp của tệ nạn xã hội, là nếp sống thiếuvăn hóa, văn minh của một bộ phận người dân, cùng với sự bùng nổthông tin theo đủ mọi chiều cả tốt và xấu... những điều này tác độnghàng ngày, hàng giờ đến nhận thức và nhân cách của con trẻ, khiếnnhững đứa trẻ thiếu bản lĩnh sẽ không đủ sức để vững vàng theonhững giá trị đạo đức mà gia đình, nhà trường đã trang bị cho nó.Giống như cái cây non bị gục ngã trước gió mạnh, bão lớn.Tuy nhiên, nhắc đến đây, chúng ta không thể không nói tới một sốtrường hợp nhà trường đã lỏng lẻo và thiếu trách nhiệm trong giáo dụcvà quản lý học sinh nên đã gần như “bỏ rơi” với những hành xử của cácem khi rời khuôn viên trường học. Khi được hỏi về mong muốn củamình đối với nhà trường, một học sinh lớp 8 đã bày tỏ rằng emmong sao nhà trường siết chặt quản lý học sinh hơn nữa, hãy quantâm, thân thiết, gần gũi với học sinh hơn nữa - để có thể hiểu được họcsinh của mình.

            Ngoài những nguyên nhân trên, còn một nguyên nhân đáng chúý đó là sự mâu thuẫn, không đồng nhất giữa gia đình - nhà trường - xãhội trong giáo dục trẻ. Trẻ em hiện nay đang sống trong ba môi trường:Gia đình, nhà trường và xã hội. Nếu các giá trị đạo đức mà chỉ mộttrong ba lực lượng này không nhất quán, thiếu đồng bộ, thiếu sự phânđịnh cụ thể sẽ rất dễ khiến trẻ em rơi vào con đường lầm lạc, hư hỏng.Ví dụ:Thầy cô giáo dạy các em thấy người gặp nạn phải giúp đỡ.Nhưng khi một nạn nhân quằn quại giữa đường vì tai nạn, có bậc chamẹ lại bảo con tránh xa cho đỡ “rách việc”, còn người dân thì xúm đen,xúm đỏ để xem mà không mấy ai sẵn sàng đưa nạn nhân đi cấp cứu. Những mâu thuẫn trên làm cho trẻ em khó xác định được một chuẩnmực đạo đức để tuân theo.

            Khi trẻ em hư, việc đầu tiên là những người lớn đừng nên đổ lỗicho nhau bởi điều đó chỉ thể hiện sự vô trách nhiệm. Giáo dục trẻ làtrách nhiệm của tất cả chúng ta. Cụ thể, cần làm tốt những nội dung sau:

            1. Tăng cường mối liên hệ nhà trường và gia đình: Nhà trường phốihợp với gia đình, cộng đồng thông qua các hoạt động như:họp phụ huynh, sổ liên lạc, trao đổi qua gặp mặt trực tiếphoặc qua điện thoại, tham gia hoạt động ngoại khóa, tổ chứccác ngày văn hóa, sự kiện của trường và địa phương; nắm bắt kịp thời các điểm yếu, hạn chế của các em trong học tập vàrèn luyện để gia đình phối hợp với nhà trường có những địnhhướng hỗ trợ cụ thể nhằm nâng cao chất lượng học tập.

            2. Tăng cường quan hệ cha mẹ và con cái: Giúp cha mẹ thấy rõ tráchnhiệm của gia đình phải quan tâm, tạo điều kiện nhiều hơnđến việc học tập của con cái bằng những việc làm thiết thực”, dành thời gian cho trẻ học bài...; cha mẹ cầngương mẫu trong cách sống, làm việc, quan hệ ứng xử để concái học tập; luôn lắng nghe, tôn trọng các ý kiến của con...

            3. Tăng cường mối liên hệ giữa cộng đồng và nhà trường:Các banngành, tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức xã hội (Đoàn thanh niên, hội khuyến học, hội cha mẹ học sinh...) có trách nhiệm phối hợp với gia đình và nhà trường tổchức các hoạt động truyền thông hưởng ứng phong trào “Xâydựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; tham gia đónggóp nguồn lực thích hợp với khả năng của đơn vị để giúp nhàtrường xây dựng môi trường học tập đáp ứng yêu cầu của“Dạy và học tích cực”; cải thiện các điểm vui chơi giải trí côngcộng tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện cả về thể chấtvà tinh thần./.

                                                Sưu tầm theo Tài liệu: “Giáo dục 5 triệu bà mẹ nuôi dạy con tốt”

                                              Kim Thanh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo – Nữ công LĐLĐ tỉnh  

Chuyên mục: