Một số giải pháp xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao dành cho công nhân lao động

         Trong những năm qua, tỉnh Bắc Giang đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp có hiệu quả để cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh phát triển, nhất là ở các khu, cụm công nghiệp, chính vì vậy số doanh nghiệp đầu tư vào tỉnh Bắc Giang hàng năm tăng nhanh. Mặc dù số doanh nghiệp thành lập mới tăng nhanh, nhưng chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa; mặt khác trên địa bàn tỉnh còn có nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn, hoạt động cầm chừng, thu hẹp hoặc ngừng sản xuất đã ảnh hưởng lớn tới việc làm, thu nhập và đời sống của người lao động. Tình hình quan hệ lao động trong doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp ngoài nhà nước ngày càng phức tạp; nhận thức và ý thức chấp hành kỷ luật lao động của một bộ phận công nhân còn hạn chế; tình hình vi phạm chính sách pháp luật về lao động, công đoàn, bảo hiểm xã hội vẫn còn xảy ra ở nhiều doanh nghiệp.

          Hiện nay, toàn tỉnh Bắc Giang có khoảng 260.000 công nhân, viên chức, lao động, trong đó có khoảng 190.000 công nhân đang lao động trong các doanh nghiệp, song chủ yếu tập trung ở các khu công nghiệp tỉnh với số lượng khoảng 115.000 người. Để tập trung chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho công nhân lao động trong các khu công nghiệp; ngày 10-01-2007, được sự đồng ý của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh đã quyết định thành lập Công đoàn Các khu công nghiệp tỉnh với nhiệm vụ trọng tâm là đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và công nhân lao động; tham gia cải thiện điều kiện làm việc, quan tâm chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân lao động. Tính đến tháng 9-2019, Công đoàn Các khu công nghiệp tỉnh có tổng số 147 công đoàn cơ sở trực thuộc, trong đó hơn 90% số công đoàn cơ sở thuộc doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài với khoảng 68.000 công nhân tham gia tổ chức công đoàn, chiếm khoảng 60% tổng số công nhân lao động tại khu công nghiệp. Hầu hết doanh nghiệp tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thực hiện vượt mức lương tối thiểu vùng theo quy định của Chính phủ. Lương bình quân của công nhân hiện nay đạt khoảng 6,2 triệu đồng/người/tháng. Tuy nhiên, mức lương này mới chỉ đáp ứng được 70% mức sống tối thiểu, trong khi thu nhập bình quân hàng tháng của người lao động hầu như không tăng.

         Mặc dù Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh luôn quan tâm, có cơ chế, chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, các nhà đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi phục vụ công nhân nhưng hệ thống công trình phúc lợi, thiết chế văn hóa phục vụ đời sống người lao động đặc biệt ở khu công nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu. Nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân lao động. Đến nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đang có rất nhiều khu công nghiệp đã đi vào hoạt động; tuy nhiên chỉ có 02 doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho công nhân và chuyên gia là Công ty trách nhiệm hữu hạn Phú Hồng thuộc Khu công nghiệp Đình Trám xây dựng nhà ở cho công nhân đáp ứng nhu cầu cho khoảng 6.884 người (nhưng chỉ có 2.074 người ở vì công tác an ninh, quản lý đi lại, ra, vào rất nghiêm ngặt nên công nhân lựa chọn thuê nhà trọ) và Công ty trách nhiệm hữu hạn Vina Solar Technology (thuộc Khu công nghiệp Vân Trung) xây dựng nhà ở chuyên gia gồm 205 phòng, số lượng chuyên gia ở hiện nay khoảng 150 người. Hiện nay, xung quanh các khu công nghiệp như Đình Trám, Vân Trung, Quang Châu, Song Khê – Nội Hoàng có khoảng 1.300 hộ kinh doanh nhà trọ với khoảng trên 10.000 phòng trọ với diện tích từ 10-15m2, điều kiện sinh hoạt rất khó khăn. Giá thuê nhà trọ khoảng 400.000đ đến 1.200.000đ/người/phòng. Có khoảng gần 20.000 công nhân phải thuê nhà trọ ở các hộ dân gần khu công nghiệp. Với số lượng công nhân ở trọ nhiều, nhu cầu được thụ hưởng đời sống tinh thần thì rất lớn, trong khi tại các khu công nghiệp tỉnh mới có 1 số doanh nghiệp có nhà thi đấu, sân bóng đá, hội trường dành cho các hoạt động tinh thần như: Công ty TNHH Crystal Martin, Công ty TNHH Hồng Hải, Công ty TNHH SiFlex, Công ty TNHH Luxshare-ICT Việt Nam...; một số doanh nghiệp xây dựng nhà đa năng để sử dụng làm nhà ăn đồng thời cũng là nơi tổ chức các sự kiện. Ngoài ra, hầu hết các cơ sở phục vụ công nhân như: khu nhà văn hóa, thể thao, nhà trẻ, mẫu giáo, trường học, trạm xá ở các xã gần khu công nghiệp còn khá khiêm tốn, mới phần nào đáp ứng được nhu cầu của công nhân lao động và nhân dân địa phương. Gần khu công nghiệp người lao động chủ yếu vẫn mua sắm đồ dùng thiết yếu, thực phẩm tại các chợ vừa và nhỏ như chợ Hồng Thái, My Điền, ngoài ra hàng quán nhỏ mang tính tự phát, xuất xứ hàng hóa không rõ nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm. Người lao động tại các xóm trọ chưa được hưởng thụ các thiết chế văn hóa; không có điều kiện để đọc sách báo, xem tivi nên nhận thức về kinh tế, chính trị, xã hội còn hạn chế. Có thể nói, nhu cầu nhà ở, nhà trẻ, nhà văn hóa, thực phẩm, an ninh xung quanh khu công nghiệp của tỉnh đang rất cần thiết trong bối cảnh phát triển, tăng trưởng của tỉnh Bắc Giang những năm gần đây.


Sân bóng đá mini của Công ty TNHH Luxshare-ICT Việt Nam- nơi tổ chức nhiều giải bóng đá cho CNLĐ tại KCN

          Thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/01/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về "tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", Liên đoàn Lao động tỉnh chủ động phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh, các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội tỉnh triển khai thực hiện các nội dung có liên quan. Đặc biệt, hàng năm Liên đoàn Lao động tỉnh phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức thực hiện tốt nội dung về văn hóa, thể thao cho công nhân, viên chức, lao động nói chung;  công nhân lao đông nói riêng, trong đó chú trọng thực hiện các nội dung theo Quyết định số 1780/QĐ-TTg, ngày 12-10-2011, của Thủ tướng Chính phủ về “Xây dựng đời sống văn hóa công nhân lao động khu công nghiệp đến năm 2015, định hướng đến năm 2020”; Đề án giải quyết một số vấn đề xã hội xung quanh các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2013-2018 ban hành kèm theo Quyết định số 405/QĐ-UBND ngày 22/8/2013 của UBND tỉnh Bắc Giang; Nghị quyết số 3a/NQ-TLĐ, ngày 17-02-2014 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về “Nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của công nhân lao động khu công nghiệp, khu chế xuất”. Để thực hiện tốt nội dung trên phục vụ nhu cầu của công nhân các khu công nghiệp tỉnh, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh đã chỉ đạo Nhà Văn hóa Lao động tỉnh, Công đoàn Các khu công nghiệp tỉnh thường xuyên tổ chức các hoạt động như: Sân chơi văn hóa "Giờ thứ 9"; ngày hội công nhân; các hội thi, các buổi tọa đàm dành cho lao động nữ; tổ chức thi đấu bóng đá, cầu lông, bóng chuyền hơi... nhân các ngày kỷ niệm. Các hoạt động này được tổ chức tại doanh nghiệp hoặc khu nhà trọ, vì vậy đã thu hút hàng chục nghìn lượt công nhân tham gia, hưởng ứng sôi nổi, góp phần xây dựng môi trường văn hóa doanh nghiệp lành mạnh, quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ; xây dựng đội ngũ công nhân lao động có đời sống văn hóa phong phú, có sức khỏe tốt, có kỹ năng nghề nghiệp, có tác phong công nghiệp, lao động có năng suất, chất lượng và hiệu quả.

          Năm 2009, Liên đoàn Lao động tỉnh đã đề xuất và được Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh dành quỹ đất gần 8.000 m2 để xây dựng Nhà Văn hóa Lao động tỉnh (số 68, Lê Hồng phong, Xương Giang, TP Bắc Giang); khởi công năm 2010 và khánh thành đi vào hoạt động từ tháng 10/2014 đến nay. Hoạt động của nhà văn hóa đã góp phần mang lại hiệu quả cho hoạt động nâng cao đời sống tinh thần cho người lao động với các mô hình liên kết tổ chức hoạt động cũng như thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương và tổ chức công đoàn.

         Năm 2014, Liên đoàn Lao động tỉnh đã báo cáo Tỉnh ủy và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Đề án thành lập Trung tâm Văn hóa, Thể thao công nhân các khu công nghiệp tỉnh tại địa bàn Khu công nghiệp Đình Trám nhưng do quỹ đất khu vực này khó khăn, không đáp ứng về diện tích. Là tổ chức bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động, sau nhiều năm trăn trở Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã xây dựng “Đề án xây dựng thiết chế công đoàn phục vụ công nhân, người lao động tại khu công nghiệp, khu chế xuất" đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đề án được đánh giá là bước ngoặt lịch sử, mang tính đột phá của tổ chức công đoàn, đáp ứng được sự mong đợi của người lao động đang làm việc trong khu công nghiệp, khu chế xuất. Trong các buổi làm việc với Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, việc xây dựng thiết chế công đoàn không phải là trách nhiệm riêng của tổ chức công đoàn, đó là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành, nhất là các địa phương.

Nhằm cụ thể hóa chủ trương trên, Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Giang đã xây dựng kế hoạch, đề xuất, kiến nghị với Tỉnh ủy, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tạo điều kiện dành quỹ đất, kinh phí để xây dựng thiết chế công đoàn phù hợp với tình hình, điều kiện của địa phương cũng như mong mỏi của đoàn viên, người lao động toàn tỉnh. Khi thiết chế được ra đời với hệ thống bao gồm nhà ở, nhà trẻ, trường mầm non, siêu thị, khu vui chơi giải trí... sẽ phần nào giải quyết những khó khăn cho người lao động, giúp họ yên tâm làm việc và gắn bó với doanh nghiệp. Đến nay, đề xuất đã cơ bản được lãnh đạo tỉnh đồng ý dành quỹ đất khoảng trên 5 ha để xây dựng thiết chế công đoàn tại địa bàn huyện Việt Yên. Liên đoàn Lao động tỉnh đang tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện hồ sơ báo cáo Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

          Qua thực tiễn triển khai cho thấy, để các hoạt động văn hóa tinh thần cho công nhân đi vào chiều sâu hiệu quả, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh thực hiện  Quyết định số 1780/QĐ-TTg, ngày 12-10-2011, của Thủ tướng Chính phủ về “Xây dựng đời sống văn hóa công nhân lao động khu công nghiệp đến năm 2015, định hướng đến năm 2020”; Quyết định số 2164/QĐ-TTg ngày 11/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở giai đoạn 2013 – 2020, định hướng đến năm 2030; Quyết định số 655/QĐ-TTg ngày 12/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng các thiết chế của công đoàn tại các khu công nghiệp, khu chế xuất”; Đề án giải quyết một số vấn đề xã hội xung quanh các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2013-2018"; Đề án "Phát triển hệ thống thiết chế văn hóa thể thao tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2030", Liên đoàn Lao động tỉnh đề xuất một số giải pháp sau:

          Thứ nhất,  Chính phủ cần quy định việc dành ngân sách địa phương tùy theo quy mô của các khu công nghiệp để hỗ trợ, xây dựng thiết chế và tổ chức các hoạt động chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân.

         Thứ hai, Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh tạo môi trường thuận lợi, bố trí quỹ đất hợp lý, thủ tục hành chính, ngân sách hỗ trợ để đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ nhu cầu cấp thiết của công nhân lao động trong các khu công nghiệp hiện nay.

         Thứ ba, Khi cấp phép đầu tư ngoài các nội dung theo quy định cần có nội dung yêu cầu doanh nghiệp phải bố trí quỹ đất, kinh phí để xây dựng khu vui chơi, giải trí, nhà trọ cho công nhân và tiến tới khuyến khích nhân rộng mô hình siêu thị trong doanh nghiệp.

         Thứ tư, Xã hội hóa bằng việc kêu gọi các nhà hảo tâm và nhân dân đóng góp kinh phí để xây dựng thiết chế văn hóa dành cho công nhân sẽ là việc làm khó thực hiện, vì vậy có thể kêu gọi các doanh nghiệp trên cùng một khu, cụm công nghiệp đóng góp tiền để đầu tư xây dựng nơi vui chơi, giải trí cho công nhân.

         Thứ năm, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hằng năm cần tổ chức từ 2 đến 3 cuộc biểu diễn nghệ thuật hoặc hoạt động thể thao dành riêng cho công nhân lao động trên địa bàn tỉnh./.

                                             Dương Đức Tuấn, Trưởng ban Ban Tuyên giáo LĐLĐ tỉnh

 

Chuyên mục: