Vai trò của Chủ tịch Công đoàn trong doanh nghiệp

          Công đoàn có vị trí, vai trò hết sức quan trọng trong doanh nghiệp và với người lao động. Ba nhiệm vụ cơ bản của tổ chức công đoàn là: (1) Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; (2) Giáo dục, động viên người lao động phát huy vai trò làm chủ; (3) Tham gia quản lý doanh nghiệp trong phạm vi quy định của pháp luật. Nhiều năm qua, các cấp công đoàn tỉnh ta đã thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên và người lao động; nhất là các công đoàn cơ sở khu vực ngoài nhà nước, trong đó có vai trò quan trọng của chủ tịch công đoàn. Thực hiện hiệu quả được nhiệm vụ trên, ngoài việc chủ tịch công đoàn cơ sở trong doanh nghiệp đã thực hiện tốt nhiệm vụ của mình theo quy định của Luật Công đoàn thì cần chú ý thực hiện tốt một số nội dung như sau:

          * Mối quan hệ giữa ban chấp hành công đoàn cơ sở với chủ doanh nghiệp. Đây là mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và đại diện cho tập thể người lao động trong đơn vị là ban chấp hành công đoàn. Quan hệ này là mối quan hệ cơ bản, quan trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của công nhân lao động, của tổ chức công đoàn và cả người sử dụng lao động ở doanh nghiệp. Do vậy xây dựng, cũng cố mối quan hệ này cần có sự đồng lòng vào cuộc quyết liệt của công đoàn cơ sở, của người lao động và chủ doanh nghiệp. Mối quan hệ giữa ban chấp hành công đoàn cơ sở và người sử dụng lao động phải được xây dựng trên nguyên tắc: Bình đẳng, hợp tác, tôn trọng lẫn nhau, cùng phấn đấu thực hiện mục tiêu chung là sản xuất, kinh doanh có hiệu quả và phát triển; đảm bảo việc làm ổn định, tăng dần thu nhập cho người lao động, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa người sử dụng lao động và người lao động. Đối với công đoàn cơ sở, để xây dựng, củng cố mối quan hệ giữa ban chấp hành công đoàn cơ sở với người sử dụng lao động, chủ tịch công đoàn cơ sở cần ủng hộ của người sử dụng lao động khi họ đề ra chủ trương, kế hoạch đúng đắn và tổ chức thực hiện nó theo đúng chế độ, chính sách pháp luật của Nhà nước. Cần vận động người lao động và tổ chức cho người lao động thực hiện tốt nghĩa vụ của mình tại doanh nghiệp. Chủ động tham gia và tổ chức cho người lao động tham gia cùng với người sử dụng lao động tháo gỡ khó khăn, làm cho cho doanh nghiệp ngày càng phát triển.

          Trong trường hợp người sử dụng lao động không thực hiện đúng chế độ, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ tịch công đoàn cơ sở cần có giải pháp mềm dẻo, linh hoạt tham gia một cách có căn cứ pháp lý và có sức thuyết phục, để người sử dụng lao động nhận thấy rõ việc làm của mình là vi phạm pháp luật, cần phải khắc phục (đây là kỹ năng mềm trong hoạt động mà thực tiễn cần áp dụng). Trường hợp công đoàn cơ sở đã tham gia, nhưng người sử dụng lao động vẫn cố tình làm sai, vi phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động thì chủ tịch công đoàn cơ sở cùng ban chấp hành công đoàn cần có biện pháp kiên quyết ngăn chặn kịp thời.

          * Mối quan hệ giữa chủ tịch công đoàn cơ sở với người lao động. Đây là mối quan hệ giữa tập thể người lao động với người đứng đầu tổ chức đại diện của họ. Trong mối quan hệ này, chủ tịch công đoàn cơ sở cần thường xuyên coi trọng việc liên hệ mật thiết với công nhân lao động, tôn trọng và lắng nghe những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của công nhân lao động, để có chương trình kế hoạch hoạt động sát với thực tế, nhằm tập hợp được trí tuệ, giải quyết và đáp ứng được những tâm tư, nguyện vọng của công nhân lao động ở cơ sở, từ đó mới vận động, tập hợp được đông đảo công nhân lao động và đoàn viên công đoàn tự giác tham gia hoạt động công đoàn, làm cho tổ chức công đoàn ngày càng lớn mạnh.

          Về phía người sử dụng lao động, hiện nay đa số người sử dụng lao động đã thừa nhận vai trò to lớn của công đoàn và ủng hộ, tạo điều kiện cho các hoạt động công đoàn có hiệu quả hơn như: hỗ trợ kinh phí, tạo điều kiện về mặt thời gian, tôn trọng ý kiến tham gia đề xuất của công đoàn và tạo điều kiện cho cán bộ công đoàn được bồi dưỡng công tác công đoàn; quan tâm tới ý kiến của người lao động; tạo điều kiện cho công đoàn hoạt động tốt là nhân tố đem lại hiệu quả cao trong hoạt động của công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp hiện nay.

          Tuy nhiên trong các doanh nghiệp hiện nay công đoàn đang gặp phải những hạn chế, khó khăn nhất định trong hoạt động

          - Người làm công tác công đoàn cơ sở 100% là cán bộ không chuyên trách, chưa được qua đào tạo bài bản về công tác công đoàn. Bị chi phối bởi tiền lương mà chủ doanh nghiệp chi trả. Vẫn phải đảm bảo thời gian làm việc như người lao động bình thường, nên không có thời gian, điều kiện để nghiên cứu, tuyên truyền tới các đoàn viên và người lao động.

          - Doanh nghiệp vì lợi nhuận sản xuất là chính nên ít dành thời gian để đào tạo, bồi dưỡng, tuyên truyền những chính sách, pháp luật với người lao động; nó chưa trở thành nhiệm vụ bắt buộc đối với người sử dụng lao động. (theo Điều 60 của Bộ luật Lao động: Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp).

          - Bản thân người lao động cũng chưa tích cực học tập; một số thì cam chịu, thiếu sự hiểu biết về pháp luật do áp lực công việc, do cần thêm thu nhập cho nên không tự bảo vệ được mình.

          - Vẫn con một số doanh nghiệp chủ sử dụng lao động chưa thực sự tạo điều kiện cho hoạt động công đoàn cơ sở ở chính doanh nghiệp mình.

          Chính vì vậy, thời gian tới các cấp công đoàn từ tỉnh đến cơ sở vẫn phải tiếp tục nghiên cứu từ tình hình hình thực tiễn trong hoạt động của mình để tham gia với Đảng, Nhà nước sửa đổi, bổ sung chế độ, chính sách cho người lao động phù hợp hơn. Kiến nghị với chính quyền, các ngành chức năng về vấn đề các doanh nghiệp còn  vi phạm chế độ chính sách người lao động, giải quyết dứt điểm tình trạng nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, thuế... Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát cũng như phối hợp kiểm tra, giám sát thực hiện pháp luật về lao động, về bảo hiểm xã hội, về công đoàn, các chính sách khác đối với người lao động, giúp các doanh nghiệp điều chỉnh thực hiện tốt chính sách cho người lao động. Tiếp tục phối hợp với người sử dụng lao động tổ chức tốt hội nghị người lao động ở các doanh nghiệp để góp phần thực hiện tốt việc chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động. Ngoài ra thì phải chủ động hướng dẫn người lao động ký hợp đồng lao động; tham gia xây dựng nội quy, quy chế của doanh nghiệp để thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn, trong đó phải đẩy mạnh các hoạt động, đặc biệt là tuyên truyền pháp luật đối với công nhân lao động cũng như đối với người sử dụng lao động.

          Có thể khẳng định, Luật Công đoàn (sửa đổi) được kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá 13 thông qua đã khẳng định vị trí, vai trò của Công đoàn; các cán bộ công đoàn sẽ được bảo vệ; vì vậy vai trò của chủ tịch công đoàn sơ sở sẽ phát huy được hết khả năng của mình vào việc bảo vệ quyền lợi cho người lao động, vận động đoàn viên và người lao động tham gia tích cực, chung tay xây dựng doanh nghiệp phát triển, góp phần chăm lo tốt hơn cho người lao động./.    

 

                                        Dương Đức Tuấn

                                              Trưởng Ban Tuyên giáo Liên đoàn Lao động tỉnh