Xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Gia đình là hạt nhân của xã hội, Gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt. Chính vì vậy muốn xây dựng xã hội chủ nghĩa thì phải chú ý hạt nhân cho tốt”. Như vậy, muốn xây dựng một xã hội Việt Nam văn minh, hạnh phúc, cần phải quan tâm xây dựng nhân cách người Việt Nam tốt bắt đầu từ việc coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống trong mỗi gia đình. Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, việc giáo dục đạo đức, lối sống của mỗi thành viên trong gia đình gặp phải không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi các cấp, các ngành, mỗi cơ quan, đơn vị, mỗi gia đình và từng thành viên xã hội cần quan tâm làm tốt những nội dung sau:

I. GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG GIA ĐÌNH

- Giáo dục cho các thành viên trong gia đình hiểu sâu sắc về các giá trị, chuẩn mực truyền thống tốt đẹp của cha ông, dòng họ; về các tấm gương thành đạt của gia đình.

- Giáo dục ý thức tự tôn gia đình, phát huy truyền thống để xây dựng gia đình giàu mạnh, văn minh.

- Giáo dục con cháu quan tâm đến việc thờ cúng tổ tiên, cách thức hành lễ trong các nghi lễ tại gia đình.

II. GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC GIA ĐÌNH

- Giáo dục và thực hành ứng xử trong gia đình theo chuẩn mực:

+ Vợ chồng với nhau: Thủy chung, tình nghĩa;

+ Ông bà, cha mẹ với cháu con: Mẫu mực, yêu thương;

+ Con cháu với cha mẹ, ông bà: Kính trọng, lễ phép;

+ Anh chị em với nhau: Đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ.

- Khi có mâu thuẫn trong gia đình, mỗi người hãy biết nhân nhượng, độ lượng, tụ chủ tinh thần và đặt mình vào người thân để tiết giảm những lời nói hoặc hành động có thể làm mâu thuẫn thêm căng thẳng dẫn đến xung đột.

- Hạn chế những lời trách móc nhau và chủ động “dàn hòa” hay “thỏa hiệp” đúng lúc.

- Khi xảy ra tranh luận nên chân tình, thẳng thắn bày tỏ những khúc mắc hay bức xúc của bản thân trong sự việc xảy ra mâu thuẫn (không nói to, không cao giọng, tránh vung tay, chỉ tay vào mặt…).

- Điều quan trọng hơn là kiên nhẫn lắng nghe: “Im lặng là vàng. Lắng nghe là kim cương”.

“Vợ chồng là nghĩa ở đời

Ai ơi đừng tính đến lời thiệt hơn”

III. GIÁO DỤC RÈN LUYỆN NỀ NẾP SINH HOẠT GIỮ GÌN SỨC KHỎE, TỔ CHỨC BỮA CƠM GIA ĐÌNH ẤM ÁP YÊU THƯƠNG

Giáo dục và rèn luyện cho mọi thành viên gia đình về:

- Nề nếp sinh hoạt gọn gàng, ngăn nắp.

- Chăm lo ăn uống, dinh dưỡng và phát triển thể chất.

- Chăm sóc sức khỏe, vệ sinh, phòng và chữa bệnh.

- Chăm lo đời sống tinh thần và tình cảm.

- Chăm lo đến sự phát triển và nghề nghiệp của con.

- Gần gũi yêu thương, cảm thông, chia sẻ khi con bước vào đời, đặc biệt giai đoạn tuổi vị thành niên.

- Hằng ngày tổ chức bữa cơm gia đình thật vui vẻ, ấm áp, yêu thương.

IV. GIÁO DỤC Ý THỨC TRÁCH NHIỆM THAM GIA XÂY DỰNG GIA ĐÌNH

- Giáo dục cho mọi thành viên trong gia đình có trách nhiệm quan tâm, chăm sóc lẫn nhau, chia sẻ cùng nhau mọi nơi, mọi lúc, mọi việc.

- Giáo dục cho mọi thành viên trong gia đình về lòng nhân ái, vị tha, biết yêu cái tốt, ghét cái xấu, sống trung nghĩa, có ý thức ham học hỏi, độc lập, sáng tạo trong cuộc sống.

- Mọi thành viên trong gia đình cần xác định trách nhiệm của mình và tích cực tham gia xây dựng gia đình ngày càng no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc.

V. GIÁO DỤC Ý THỨC CHẤP HÀNH PHÁP LUẬT

Giáo dục cho các thành viên trong gia đình ý thức chấp hành pháp luật. Có trách nhiệm thực hành hương  ước, quy ước và các nội quy, quy định của cộng đồng nơi mình sinh sống, làm việc. Trong đó cần đặc biệt quan tâm thực hiện:

1. Pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình.

2. Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục Trẻ em.

3. Luật Bình đẳng giới.

4. Pháp luật về An toàn giao thông.

5. Pháp luật về Vệ sinh an toàn thực phẩm.

VI. GIÁO DỤC GIỚI, GIỚI TÍNH THỰC HIỆN BÌNH  ĐẲNG GIỚI TRONG GIA ĐÌNH

- Thành viên trong mỗi gia đình cần có nhận thức, thái độ, hành vi đúng đắn về giới, giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

- Các thành viên trong mỗi gia đình cần được trang bị những kiến thức cơ bản về tâm lý; phân biệt được sự khác nhau giữa giới và giới tính, các vần đề về định kiến giới, thực hiện bình đẳng giới; về hoạt động tình dục cho thanh thiếu niên, giúp cho lớp trẻ hình thành những quan niệm về hạnh phúc lứa đôi, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội; về nghệ thuật làm chồng, làm vợ, làm cha mẹ…

- Cha mẹ thường xuyên tâm sự chia sẻ quan tâm và giáo dục giới, giới tính giúp con cái có nhận thức đúng đắn và biết ứng xử trong các mối quan hệ với các thành viên trong gia đình, với bạn bè đặc biệt là với bạn khác giới…

- Thực hiện bình đẳng giới trong gia đình theo Điều 18 - Luật Bình đẳng giới:

1. Vợ, chồng bình đẳng với nhau trong quan hệ dân sự và các quan hệ khác liên quan đến hôn nhân và gia đình.

2. Vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ ngang nhau trong sở hữu tài sản chung, bình đẳng trong sử dụng nguồn thu nhập chung của vợ chồng và quyết định các nguồn lực trong gia đình.

3. Vợ, chồng bình đẳng với nhau trong việc bàn bạc, quyết định lựa chọn và sử dụng biện pháp kế hoạch hoá gia đình phù hợp; sử dụng thời gian nghỉ chăm sóc con ốm theo quy định của pháp luật.

4. Con trai, con gái được gia đình chăm sóc, giáo dục và tạo điều kiện như nhau để học tập, lao động, vui chơi, giải trí và phát triển.

5. Các thành viên nam, nữ trong gia đình có trách nhiệm chia sẻ công việc gia đình.

VII. GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO CON TRẺ

Hãy nói cho con trẻ ghi nhớ rằng:

- Không được cho bất kỳ ai đụng chạm đến các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể của con, ngay cả là người thân trong gia đình. Con hãy: Tỏ thái độ khó chịu, không đồng tình, phản ứng và yêu cầu không được làm như vậy. Hãy nói “con không thích”, “con mách… đấy”.

- Nếu ai đó yêu cầu con đụng chạm vào các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể của họ hoặc chụp hình, quay phim, vẽ những bộ phận nhạy cảm trên cơ thể của con thì con hãy nói: “KHÔNG”.

- Không được nhận quà hoặc đi chơi cùng người lạ. Khi đi một mình, bỗng nhiên có người đưa cho nước hay thức ăn thì không được uống, không nhận thức ăn.

- Không đi một mình đến chỗ vắng người; khi bị người khác dụ dỗ đến chỗ vắng thì tìm mọi cách báo cho cha mẹ hoặc một người đáng tin cậy (ông, bà, thầy, cô giáo, công an, người hàng xóm thân quen…) và kể cho người đó nghe những chuyện vừa xảy ra hoặc kêu to để tìm sự trợ giúp của những người xung quanh.

                                                    Ban  Nữ công  Liên đoàn Lao động tỉnh